Pokazywanie postów oznaczonych etykietą przekłady. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą przekłady. Pokaż wszystkie posty

sobota, 13 lipca 2019

Ewangelia wg. św. Jana w przekładzie ks. Marcjana Szaszkiewicza (1811-1843)

Zasłużony w publikowaniu wielu cennych źródeł historycznych (a i wartościowych tekstów współczesnych - publicystycznych, literackich itd.) portal Zbruc.eu zamieścił również przekład Ewangelii wg. św. Jana pióra ks. Marcjana Szaszkiewicza (1811-1843), słynnego budziciela narodowego Rusinów-Ukraińców galicyjskich, jednego z tzw. "Ruskiej Trójcy".


Sądzę, że warto zapoznać się z tym tłumaczeniem, nie tylko z uwagi na osobę Tłumacza, ale i dla poznania piękna żywego języka ukraińskiego Rusi Halickiej z I połowy XIX w.


Zbruc.eu publikuje zarówno oryginalną wersję tego przekładu (tzn. zapisaną z użyciem stosowanej przez Szaszkiewicza ortografii i alfabetu), jak też i wersję uwspółcześnioną, zapisaną według dzisiejszych standardów językowych. 

Na zachętę pozwolę sobie wkleić Prolog (J 1, 1-18) w wersji uwspółcześnionej (niestety, tylko literami ukraińskimi, ponieważ straciłem już dostęp do programu umożliwiającego automatyczną transkrypcję - gdyby nie to, opublikowałbym całą Ewangelię Janową w polskiej transkrypcji):


З начатку було Слово і слово було у Бога і Бог був слово; се було з начатку у Бога; всьо через него вчинилось, а без него ніщо не вчинилось, що ся вчинило; в ним був живот і живот був світло людей; і світло світить в темноті, а пітьма єго не огорнула. Був чоловік посланий од Бога, на ім'я єму Іоан; той прийшов на свідоцтво, щоб свідчив о світлі, щоби всі віру імили єму; не був сам світлость, но прийшов, щоб свідчив о світлости. Була істинна світлость, що просвіщає веського чоловіка, приходящого на світ. Був на світі, а світ од него вчинений, а світ єго не спознав; прийшов до своїх, а свої єго не прияли; а хто го приняв, тим дав бути дітьми божими тим, що вірують в ім'я єго, що не з крови, ані з охоти тіла, ані з охоти мужá, ано з Бога народилися. І слово вчинилось тілом і поселилося у нас; і виділи-сьмо славу єго, славу яко єдинородного од отця, повного ласки і істини. Іоан свідчить за ним і кличе словами: той був, о которим рік-єм, що по мені прийдет, був передо мною, бо був перше над мене, а з повности єго всі приняли-сьмо ласку за ласку; бо правда через Мойсея даная, а ласка і істина Ісусом Христом сталася. — Бога ніхто ніколи не видів; єдинородний син, що єсть в лоні отця, той ісповів.

wtorek, 15 maja 2012

Wielce Błogosławiony Światosław podkreśla wagę przekładu Katechizmu UKGK na rosyjski


Tekst poniższy zaczerpnięto z oficjalnej witryny UKGK. Wskazuje on dobitnie, jakie jest właściwe podejście Kościoła do spraw językowych.    Warto by co poniektórym nadwiślańskim etnocentrystom zamyślić się chwilkę nad podanymi niżej faktami. Niestety, na taką chwilę refleksji nie ma raczej co liczyć - wzmiankowani ludzie i tak "wiedzą swoje"...



Під час прес-конференції у Донецьку Блаженніший Святослав (Шевчук) наголосив на важливості перекладу Катехизму УГКЦ російською мовою
18:06 14.05.12 18:06

«УГКЦ сьогодні вийшла далеко за межі україномовного середовища.  Ми живемо і душпастирюємо у різних просторових  контекстах, тому багато наших вірних добре не розуміють української мови. Зважаючи на те, що греко-католики є і в російськомовному середовищі,  їм не завжди є легко читати наші віровчительні  документи українською. Тому ми перекладемо  Катехизм УГКЦ російською мовою», - про це повідомив Блаженніший Святослав (Шевчук), Глава УГКЦ, 14 травня 2012 року, під час прес-конференції в приміщенні  БФ «Наш дім - Україна» м. Донецька в рамках свого візиту до Донецько-Харківського екзархату УГКЦ.
На переконання Предстоятеля Церкви, хоча УГКЦ і прагне зберігати українське коріння, культуру та ідентичність, важливо також зважати і  на потреби вірних, які живуть у різних мовних середовищах, зокрема в російськомовному. «Катехизм - важливий віровчительний документ, у якому наша Церква дохідливо намагається донести до кожного християнина основні правди віри, щоб він їх знав і визнавав», - сказав Глава УГКЦ. За словами Блаженнішого Святослава, переклад Катехизму УГКЦ російською буде особливо важливим для російськомовних греко-католиків Росії, яких є близько мільйона, та Казахстану, де є багато нащадків тих, кого свого часу депортували із Західної України.
«Спираючись на такі наші душпастирські потреби, ми тепер перекладаємо Катехизм  УГКЦ російською мовою», - підкреслив промовець. Сьогодні текст Катехизму УГКЦ російською мовою перебуває на стадії богословської та літературної редакції.
Нагадаємо, що Катехизм УГКЦ «Христос — наша Пасха» є офіційним текстом віровчення Української Греко-Католицької Церкви. Ця книга розкриває особливість богословської традиції УГКЦ, спираючись на Святе Письмо, спадщину отців Церкви та отців УГКЦ, рішень Вселенських та Помісних Соборів, богослужбових творів, агіографії та іконографії. Катехизм поділяється на три частини: віра Церкви, молитва Церкви і життя Церкви. За методологічну основу тексту Катехизму взято анафору Літургії святого Василія Великого. Важливо зазначити, що Катехизм «Христос – наша Пасха» продовжує традицію писаних чи друкованих катехизмів УГКЦ, початки якої сягають ще XVI ст. Відтоді не було століття, в якому не з'явився б новий Катехизм. Якщо згадати хоча б деякі з них, то варті уваги Катехизм з XVII століття, укладений святим священномучеником Йосафатом, Архиєпископом Полоцьким, Катехизм під назвою «Народовіщаніє, іли слово к народу католическому» з XVІІІ століття, «Великий катехизм для парафіяльних шкіл» з XIX століття і Катехизм «Божа наука» з XX століття. 24 червня 2012 року  у Львові відбулося офіційне представлення  нового Катехизму УГКЦ «Христос – наша Пасха». Нове видання Катехизму вже презентували в Росії, Польщі, Німеччині, Австралії, Італії, Іспанії, Австрії, Бразилії, Канаді, Аргентині, Франції, Великобританії, США. Планується також його переклад англійською, португальською, іспанською та польською мовами.
Департамент інформації УГ

poniedziałek, 16 kwietnia 2012

niedziela, 15 kwietnia 2012

Wielkanoc - Święto Zmartwychwstania Pańskiego

Homilia wielkanocna św. Jana Chryzostoma.
Jeśli ktoś jest uczciwy i pobożny, niech znajdzie radość w tej dobrej i pełnej światła uroczystości. Jeśli ktoś jest roztropny, niech wejdzie, ciesząc się, do radości Pana swego. Jeśli ktoś dźwigał udręki postu, niechże otrzyma dziś słuszną zapłatę. Jeśli niósł trudy pierwszej godziny, niech sprawiedliwą otrzyma należność. Jeśli ktoś przyszedł po trzeciej godzinie, niechże świętuje z wdzięcznością. Jeśli ktoś dopiero po szóstej godzinie się dołączył, niechże nie ma żadnej wątpliwości, ponieważ niczego nie traci. Jeśli ktoś spóźnił się nawet do dziewiątej godziny, niech przychodzi bez wahania. Jeśli ktoś zdążył dopiero na jedenastą, niech wcale nie boi się zwłoki. Albowiem gościnny jest Gospodarz domu: przyjmuje ostatniego jak pierwszego; zaspakaja i tego, kto od jedenastej godziny pracował podobnie jak tego, kto od pierwszej. I nad ostatnim się lituje i pierwszego wynagradza; i jednemu daje i drugiego wspomaga; i uczynki przyjmuje i z chęci się cieszy; i wysiłki szanuje i zamiary pochwala.
A więc przyjdźcie z radością do swego Pana: i pierwsi i drudzy przyjmijcie zapłatę. Bogaci i ubodzy, wszyscy razem się cieszcie. Starający się i lekkomyślni, uczcijcie ten dzień. Ci, co pościli i ci, co nie pościli, weselcie się dziś.
Stół zastawiony – rozkoszujcie się wszyscy.
Baranek obfity – niech nikt nie wyjdzie głodny.
Wszyscy nasyćcie się ucztą wiary;
Wszyscy przyjmijcie bogactwo miłosierdzia.
Niech nikt nie płacze, że biedny, bo nastało królowanie wszystkich.
Niech nikt nie martwi się z powodu swych grzechów, bo z grobu zabłysło przebaczenie.
Niech nikt nie lęka się śmierci, bo wyzwoliła nas od niej śmierć Zbawiciela.
Zniszczył ją Ten, Kogo ona trzymała.
Unieszkodliwił piekło Ten, Który zstąpił do piekieł.
Zgorzkniało piekło, skosztowawszy Jego ciała.
A Izajasz przewidując to, wołał:
Piekło zmartwiło się, spotkawszy Cię w otchłani.
Zmartwiło się, bo zostało puste.
Zmartwiło się, bo zostało oszukane.
Zmartwiło się, bo zostało uśmiercone.
Zmartwiło się, bo zostało obalone.
Zmartwiło się, bo zostało skrępowane.

Pojmało ciało, a natknęło się na Boga,
Pojmało ziemię, a spotkało się z samym niebem.
Pojmało to, co widziało, a przepadło od Tego, czego nie zauważyło.

Gdzie więc, o śmierci, jest Twoje żądło?
Gdzie, o piekło, jest twoje zwycięstwo?

Zmartwychwstał Chrystus – i tyś zostało obalone.
Zmartwychwstał Chrystus – i przepadły demony.
Zmartwychwstał Chrystus – i weselą się aniołowie.
Zmartwychwstał Chrystus – i Życie odzyskało swe prawa.
Zmartwychwstał Chrystus – i nikt z martwych nie pozostał w grobie.

Bo Chrystus zmartwychwstał jako pierwszy z tych, co pomarli.
Jemu chwała i królestwo na wieki wieków.
Amen.
 Tę piękną i jakże głęboką duchowo homilię zaczerpnąłem z witryny niegdyś tworzonej przez śp. Ojca Romana Piętkę MIC (1937-2011), a obecnie utrzymywanej niejako w hołdzie dla Niego. Mam nadzieję, że nikt nie będzie miał o to pretensji - ja również chciałem w tym dniu "Święta nad Świętami i uroczystości nad wszelkimi uroczystościami" uhonorować także i Ojca Romana, którego rocznice śmierci (26.III.2011) i pogrzebu (1.IV.2011) minęły tak niedawno.
Ojciec Roman przełożył był także Kanon Jutrzni Paschalnej autorstwa św. Jana z Damaszku. Zachęcam do lektury.

Szczegółowy opis celebracji Wielkiejnocy w tradycji bizantyjsko-ukraińskiej (ilustrowany zdjęciami i filmikami) znajdziemy na stronie parafii greckokatolickiej pw. św. Proroka Eliasza w Brampton, Ontario (Kanada). 

A jutro - kolejna porcja paschalnych linków. :-)

Kalo Pascha - pięknej Paschy! Tego nam wszystkim na grecką modłę życzę.

sobota, 14 kwietnia 2012

Wielka Sobota

Wielka Sobota jest dość uboga liturgicznie, ponieważ - jak wspomnieliśmy byli wczoraj - jej Jutrznia, zwana Jerozolimską, celebrowana bywa zwykle w Wielki Piątek wieczorem (podobnie jak pasyjna Jutrznia Wielkiego Piątku - w Wielki Czwartek wieczorem).

W Wielką Sobotę odprawia się Nieszpory z Liturgią św. Bazylego Wielkiego. Po odczytaniu Apostoła (Rz 6, 3-11) kapłan i diakon zmieniają szaty z ciemnoczerwonych na jasne. Ewangelia (cały ostatni, 28 rozdział św. Mateusza) wyraźnie już mówi o Zmartwychwstaniu Pańskim. Zamiast Pieśni Cherubinów natomiast śpiewa się troparion na ton 8:

 Niechaj milczy wszelkie ciało, niech stoi z bojaźnią i drżeniem, i nie myśli o niczym, co ziemskie. Oto Król królów i Pan panujących przychodzi,złożyć Siebie w ofierze i dać na pokarm wiernym. Poprzedzają zaś Go chóry aniołów, ze wszelką władzą i potęgą, wielooczni cherubini i sześcioskrzydli serafini, zakrywający oblicza i śpiewający pieśń: Alleluja. Alleluja. Alleluja.


[tłum. Ks. Henryk Paprocki].

piątek, 13 kwietnia 2012

Wielki Piątek

Wielki Piątek jest oczywiście dniem aliturgicznym, tzn. nie jest w ten dzień sprawowana Najświętsza Ofiara. Celebrowane są Nieszpory z wystawieniem Całunu Chrystusowego (ukr. Płaszczanycia).*) Podczas procesji z Całunem śpiewana jest stichera na ton 5 (tu i wszędzie dalej przekład Ks. H. Paprockiego):

Ciebie, który odziewasz się światłością jak szatą, Józef z Nikodemem zdjąwszy z drzewa, widząc martwego, nagiego i nie pogrzebanego,gorzkimi z serca zalewał się łzami i łkając mówił: „Biada mi, najsłodszy Jezu! Gdy przed chwila słońce ujrzało Ciebie wiszącym na krzyżu, przyoblekło się w mrok, a ziemia zatrzęsła się z bojaźni i zasłona świątyni rozdarła się. Oto teraz widzę Ciebie, któryś za mnie podjął dobrowolną śmierć. Jakże mogę pogrzebać Ciebie, Boże mój? Jakim całunem mam Ciebie owinąć? Jakimi rękoma można dotknąć niezniszczalnego Twego ciała? Jakież pieśni będę śpiewał przy Twoim pogrzebie, o Miłosierny? Wysławiam Twoje cierpienia, opiewam w pieśniach pogrzeb Twój ze Zmartwychwstaniem, wołając: Panie, chwała Tobie!”

W praktyce na ogół dzieje się tak, że w tenże Wielki Piątek celebrowana jest Jutrznia Wielkiej Soboty, zwana "Jerozolimską". *) Ośrodkiem celebracji staje się nie prezbiterium, a nawa, w której wystawiony jest Całun z wyobrażeniem Chrystusa. Jest to zatem swego rodzaju modlitewne czuwanie przy grobie Chrystusowym - z nadzieją na Zmartwychwstanie. Nadzieję tę w sposób niedwuznaczny głoszą teksty Jutrzni Jerozolimskiej, np. irmos 9 pieśni kanonu tej jutrzni:

Nie płacz nade Mną, Matko, widząc w grobie Syna, którego włonie poczęłaś bez nasienia, powstanę bowiem i wysławię się, i jako Bóg wyniosę w chwale tych, którzy nieustannie w wierze i miłości Ciebie wywyższają.

albo też stichera na ton 5:

Przyjdźcie, zawsze godnego pamięci błogosławmy Józefa, który w nocy przyszedł do Piłata i uprosił dla siebie Dawcę Życia wszystkich: „Daj mi tego Wędrowca, który nie ma gdzie głowy złożyć! Daj mi tego Wędrowca, którego zły uczeń wydał na śmierć! Daj mi tego Wędrowca, którego Matka widząc wiszącym na krzyżu, gorzko opłakiwała i w bólu macierzyńskim krzyczała:Biada mi, Dziecię moje! Biada mi, światłości moja i Życie moje ukochane! Oto dzisiaj spełniło się proroctwo Symeona ze świątyni, – moje serce przeniknął miecz. Ale Ty, Chryste, przemień płacz w radość Twego zmartwychwstania” Kłaniamy się cierpieniom Twoim, Chryste [trzy razy], i świętemu Zmartwychwstaniu!

*) Podlinkowany filmik pochodzi z cerkwi św. Eliasza Proroka w Brampton (Kanada, prow. Ontario).

czwartek, 12 kwietnia 2012

Dziś Wielki Czwartek...

...według starego kalendarza. Wypada zatem od spraw bieżących i doczesnych odejść na chwilę, poświęcając się rozważaniom, uczczeniu i świętowaniu Tajemnicy Męki, Śmierci i Zmartwychwstania naszego Pana i Zbawcy Jezusa Chrystusa.

W związku z powyższym blog niniejszy w tych błogosławionych dniach poświęcony będzie wyłącznie tematyce Wielkiego Tygodnia i Święta Zmartwychwstania Pańskiego. Sądzę, że dobrym sposobem na ukazanie tych Tajemnic Wiary w perspektywie Kościoła wschodniego jest zaprezentowanie na blogu wybranych śpiewów liturgicznych z tych dni wraz z polskim przekładem odnośnych tekstów liturgicznych.

Oto troparion Wielkiego Poniedziałku, Wtorku i Środy (ton 8). Śpiewają mnisi-studyci greckokatoliccy, a polską wersję tego tekstu (i wszystkich innych poniżej zamieszczonych) zawdzięczamy Ks. Drowi Henrykowi Paprockiemu z Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego:

Oto Oblubieniec nadchodzi o północy i błogosławiony sługa, którego zastanie czuwającym, niegodny jest zaś ten, którego zastanie leniącym się.Czuwaj, przeto, duszo moja, nie daj ogarnąć się przez sen, abyś nie została oddana śmierci i królestwa pozbawiona, lecz odrzuć sen i wołaj: Święty, Święty,Święty jesteś, Boże, dla Bogurodzicy zmiłuj się nad nami.

W Wielki Czwartek podczas Nieszporów połączonych z Liturgią św. Bazylego Wielkiego, na tej ostatniej, zamiast Cherubikonu, wersetu na Komunię i pokomunijnego śpiewu Niech się napełnią usta nasze śpiewamy:

 Przyjmij mnie dzisiaj, Synu Boży, jako uczestnika Twej tajemnej wieczerzy, gdyż nie zdradzę Twym wrogom tajemnicy, ani też nie pocałuję Ciebie jak Judasz, lecz jak łotr wyznaję Ciebie: Wspomnij mnie, Panie, w Królestwie Twoim. Alleluja. Alleluja. Alleluja.

W Wielki Czwartek wieczorem odprawiana jest odnosząca się już do Wielkiego Piątku Jutrznia Męki Pańskiej, podczas której czytane jest 12 perykop ewangelicznych o charakterze pasyjnym. Śpiewany jest też m.in. troparion na ton 8:

 Kiedy chwalebni uczniowie na wieczerzy podczas umycia nóg zostali oświeceni, wtedy Judasz niegodny, zamroczony pożądaniem srebra,niesprawiedliwym sędziom wydaje Ciebie, sprawiedliwego Sędziego. Chciwy zbieraczu bogactw! Popatrz na tego, który dla nich się powiesił. Unikaj chciwości, oto na co poważyła się chciwość wobec swego Nauczyciela. O,Panie, dobry we wszystkim, chwała Tobie!

 Pełne polskojęzyczne teksty celebracji Wielkiego Tygodnia, od poniedziałku do soboty włącznie, zamieszczone są na stronie liturgia.cerkiew.pl (autorem przekładu jest wspomniany już Ks. Dr Henryk Paprocki). Na tejże stronie można też posłuchać zapisów audio prawosławnych celebracji wielkopostnych, wielkotygodniowych i paschalnych w języku polskim. Niestety, nie ma w sieci analogicznych zasobów greckokatolickich w języku polskim  - co więcej, stosowne tłumaczenia w zasadzie nie istnieją, jeśli nie liczyć fragmentów przełożonych niegdyś przez śp. o. archimandrytę Romana Piętkę MIC (1937-2011).
 W tej sytuacji teksty prawosławne, zasadniczo te same co i u grekokatolików, służyć mogą jako źródło wiedzy także i dla osób zainteresowanych pogłębieniem znajomości liturgii greckokatolickiej, a nie znających jęz. cerkiewnosłowiańskiego ani ukraińskiego.